Prenatale screening
Wat is prenatale screening?
Je kunt tijdens je zwangerschap laten onderzoeken of er aanwijzingen zijn dat het kind in je buik een chromosoomafwijking of lichamelijke afwijking heeft. Dit noemen we prenatale screening.
Twee soorten
Er zijn twee soorten onderzoeken:
1. Onderzoek naar chromosoomafwijkingen: de NIPT (niet-invasieve prenatale test). Dit is een bloedonderzoek.
2. Onderzoek naar lichamelijke afwijkingen: de 13 wekenecho en de 20 wekenecho.
Counselinggesprek
Wil je meer weten over deze onderzoeken? Dan plannen we een counselingsgesprek. In dit gesprek kijken we samen wat je nodig hebt om een keuze te maken die bij jou past. Je kunt ook vragen stellen.
Bereid je voor op het gesprek
Lees vóór het gesprek informatie over de onderzoeken. Op www.pns.nl vind je meer informatie, bijvoorbeeld:
- Een korte video over de NIPT en video over de 13 wekenecho en 20 wekenecho.
- Vragenlijsten die je kunnen helpen bij het kiezen.
Wel of geen onderzoek: dat bepaal je zelf
De NIPT, 13 wekenecho en 20 wekenecho zijn niet verplicht. Je kiest zelf of je een of meerdere onderzoeken wilt laten doen en wat je doet met de uitslag. Ook kun je op elk moment van het onderzoek stoppen.
NIPT
De NIPT betekent ‘Niet-Invasieve Prenatale Test’. De test is niet gevaarlijk voor het ongeboren kind. Bij deze test wordt er bloed van de moeder afgenomen en door het laboratorium onderzocht op stukjes erfelijk materiaal (DNA) wat afkomstig is van de placenta. Dit DNA is bijna altijd hetzelfde als dat van het kind. Om deze reden is de uitslag niet 100% zeker en is er bij een afwijkende uitslag vervolgonderzoek nodig om zekerheid te krijgen. Zo kan bekeken worden of er bij het kind een aanwijzing is voor down-, edwards of patausyndroom. Je kunt de NIPT laten doen vanaf 10 weken zwangerschap .
Er bestaat een kleine kans dat er bij een afwijkende uitslag toch sprake is van een gezond kind. Dan is een vlokkentest of vruchtwaterpunctie nodig om zekerheid te krijgen, zeker als jullie overwegen de zwangerschap te beëindigen. Bij een niet-afwijkende uitslag hoef je verder geen onderzoek te laten doen. De kans is dan te verwaarlozen dat er toch een afwijking zou zijn.
Een enkele keer worden er bij de NIPT test andere aandoeningen gevonden. We noemen dit nevenbevindingen. Jullie kunnen van tevoren aangeven of jullie wel of geen nevenbevindingen willen weten.
Vanaf 1 april 2024 wordt de NIPT volledig vergoed en hoef je hier zelf niet voor te betalen. Ook inden er geen medische indicatie is.
Voor meer informatie kijk dan op www.pns.nl
ETSEO - 13 weken echo
Vanaf 1 september 2021 zijn we in Nederland gestart met de 13 weken echo. Deze echo, ook wel de ETSEO (Eerste Trimester Structurele Echoscopisch Onderzoek) is net als de 20 weken echo een medisch onderzoek waarbij er gekeken wordt naar lichamelijke afwijkingen bij uw kind. Je kiest zelf of je de 13 weken echo wilt. Indien gewenst kan deze plaatsvinden van 12+3 tot en met 14+3 weken zwangerschap. Dus vanaf twaalf weken en drie dagen tot en met veertien weken en drie dagen zwangerschap.
Net als de 20 weken echo wordt deze echo vergoed door de overheid ook wanneer je geen Nederlandse verzekering of BSN hebt.
Anders dan bij de 20 weken echo moet er een toestemmingsformulier gezamenlijk getekend worden. De reden hiervoor is, omdat bij de 13 weken echo je meedoet aan de wetenschappelijke IMITAS studie . Ook wordt hier niet gekeken naar het geslacht van de baby. Dit is namelijk niet onderdeel/het doel van de studie.
Heeft u hulp nodig bij het maken van uw keuze? Kijk dan op www.pns.nl daar vindt u een vragenlijst die u kan helpen uw eigen gevoelens en gedachten op een rij te zetten. Hier staan overigens ook tips op om met uw partner of anderen over dit onderwerp te praten.
SEO - 20 weken echo
De 20 weken echo is een medisch onderzoek. Een andere naam ervoor is het structureel echoscopisch onderzoek (SEO). Deze echo vind plaats van week 18 tot week 21. Het doel is om te onderzoeken of het kind lichamelijke afwijkingen heeft. Een aantal voorbeelden zijn: open rug of een open schedel, een waterhoofd, hartafwijkingen, afwijkingen van de nieren, botten, armen of benen enz. Ook wordt gekeken of de baby goed groeit en of er voldoende vruchtwater is.
De 20-weken echo is een redelijk betrouwbare methode om ernstige aangeboren afwijkingen te ontdekken. Kies je ervoor om deze echo te laten doen, houdt er dan rekening mee dat ook andere afwijkingen kunnen worden gezien. De echo brengt geen risico’s met zich mee.
Het bepalen van het geslacht is niet het doel van de 20 wekenecho. Als de echoscopist het geslacht kan zien, krijgt u dat alleen te horen als u daar zelf om vraagt.
Heeft u hulp nodig bij het maken van uw keuze? Kijk dan op www.pns.nl daar vindt u een vragenlijst die u kan helpen uw eigen gevoelens en gedachten op een rij te zetten. Hier staan overigens ook tips op om met uw partner of anderen over dit onderwerp te praten.
